Mesleki İlgi Envanteri ve Kullanımı

Mesleki ilgi envanteri ne işe yarar?

Mesleki ilgi envanteri, öğrencinin hangi faaliyet ve çalışma alanlarına daha fazla ilgi duyduğunu yapılandırılmış biçimde fark etmesine yardımcı olur. Sonuç, tek başına meslek seçimi kararı değildir; kariyer görüşmesinin başlangıç verilerinden biridir.

Uygulama öncesi öğrenciye ne açıklanmalı?

• “Doğru” veya “yanlış” cevap olmadığı
• Sonucun bir mesleğe zorunlu yönlendirme yapmayacağı
• Bugünkü ilgilerin zaman içinde değişebileceği
• Sonuçların görüşme ve araştırmayla birlikte ele alınacağı

Sonuç görüşmesi nasıl yapılabilir?

1. Önce öğrenciden sonuçta dikkatini çeken alanları söylemesini iste.
2. Yüksek çıkan ilgi alanlarını gerçek yaşam örnekleriyle ilişkilendir.
3. Sonuç öğrencinin kendi algısıyla uyuşmuyorsa bunu “hata” olarak değil, araştırılacak fark olarak ele al.
4. İki veya üç meslek alanı seçip araştırma görevi ver.
5. Bir sonraki görüşmede araştırma sonuçlarını karşılaştır.

Envanter sonucu nasıl yanlış kullanılabilir?

• “Bu meslek sana uygun” diye kesin hüküm vermek.
• Akademik yeterlilik ve yaşam değerlerini hiç dikkate almamak.
• Tek bir envantere dayanarak bölüm seçmek.
• Öğrencinin düşük ilgi alanlarını “başarısızlık” gibi yorumlamak.

İlgi, yetenek ve değer arasındaki fark

İlgi, öğrencinin ne yapmaktan hoşlandığıyla; yetenek, hangi görevlerde daha kolay performans gösterdiğiyle; değer ise iş ve yaşamda neyi önemli bulduğuyla ilişkilidir. Sağlıklı kariyer kararı bu üç alanı mümkün olduğunca birlikte ele alır.

Bir sonraki adım ne olabilir?

Envanter sonrasında öğrenciye gerçek meslek bilgisi toplama, bölüm derslerini inceleme, çalışan biriyle görüşme veya ilgili alanda küçük bir deneyim yaşama görevi verilebilir. Böylece sonuç soyut bir puan olmaktan çıkıp karar sürecine bağlanır.

Mesleki ilgi envanteri yön gösterir; karar vermez.

Kaynaklar