Beceriyi yalnızca notla ölçmemek
Ders başarısının yanında problem çözme, dinleme, örgütleme ve üretim gibi somut deneyimleri sorgulayın. 'Doğuştan yetenek' etiketlerinden kaçının.
Deneyim-beceri eşleştirme
Öğrenci yaptığı üç etkinliği ve bu etkinliklerde kullandığı davranışları yazar; meslek araştırmasında bu becerilerin kullanımını inceler.
Öğrencinin karar ölçütlerini görünür kılmak
Öğrenciye güçlü yön ve beceri eşleştirme hakkında hangi bilginin kendi deneyiminden, hangisinin doğrulanmış kaynaktan geldiğini sorun. Eksik bilgileri yeni araştırma sorusu olarak yazın; kararı öğrencinin yerine vermeyin.
Deneyimde kullanılan davranışı tarif etmek
Öğrenci iyi matematik yaparım yerine yaptığı bir projede nasıl problem çözdüğünü, görev paylaştığını veya yeni araç öğrendiğini örneklesin. Aynı etkinlik farklı beceriler içerir; yalnızca nottan meslek uygunluğu çıkarılmaz. Öğretmen ya da kulüp geri bildirimi gözlenebilir davranış olarak kullanılabilir, kişilik hükmü olarak sunulmaz. Öğrenci üç deneyimden beceri çıkarıp meslek görevleriyle ilişki kurar; bilmediği kullanım alanını araştırma sorusuna dönüştürür.
Kararı değil araştırma sürecini izlemek
Öğrencinin seçtiği bilgi toplama ya da deneyim adımını belirli tarihte yeniden görüşün. Öğrenci yaptığı üç etkinliği ve bu etkinliklerde kullandığı davranışları yazar; meslek araştırmasında bu becerilerin kullanımını inceler. Değişen ilgi ve yeni bilgileri önceki kararın hatası olarak değerlendirmeyin.
Araştırmadan sonraki görüşme
Bir okul etkinliğini düzenleyen öğrenci zamanlama ve iletişim becerilerini fark edebilir. Bu bulgu tek bir mesleğe yönlendirme emri değildir; farklı görevlerde bu becerilerin nasıl kullanıldığını inceler. Sonraki görüşmede güvenli bir yeni proje seçip hangi beceriyi geliştirmek istediğini açıklar. Kendini zayıf bulduğu alan kalıcı yetersizlik etiketi yapılmaz; deneyim ve öğrenme fırsatıyla becerinin değişebileceği dikkate alınır.
Araştırma kaydını kontrol etmek
Beceri çizelgesinde etkinlik adı, öğrencinin yaptığı somut davranış ve aldığı yardım yazılabilir. Başkasının tamamladığı proje öğrencinin bağımsız becerisi gibi kaydedilmez. Aynı becerinin farklı görevlerde kullanılabileceği araştırılır; tek ders notundan tek meslek kararı çıkarılmaz. Öğrenci geliştirmek istediği alanı güvenli küçük görevle deneme hakkı bulur. Takipte değişmeyen yetenek etiketi yerine yeni deneyim ve öğrenme fırsatı konuşulur. Aile veya öğretmen yorumu gözlemle ayrılmalı, öğrenciye kendi örneğini açıklama alanı bırakılmalıdır.
Okuldan örnek uygulama
Kurgusal görüşme örneği: Bir okul etkinliğini düzenleyen öğrenci zamanlama ve iletişim becerilerini fark edebilir. Bu bulgu tek bir mesleğe yönlendirme emri değildir; farklı görevlerde bu becerilerin nasıl kullanıldığını inceler. Sonraki görüşmede güvenli bir yeni proje seçip hangi beceriyi geliştirmek istediğini açıklar. Kendini zayıf bulduğu alan kalıcı yetersizlik etiketi yapılmaz; deneyim ve öğrenme fırsatıyla becerinin değişebileceği dikkate alınır.
Uygulama kontrol listesi
- Ders başarısının yanında problem çözme, dinleme, örgütleme ve üretim gibi somut deneyimleri sorgulayın.
- Öğrenci yaptığı üç etkinliği ve bu etkinliklerde kullandığı davranışları yazar; meslek araştırmasında bu becerilerin kullanımını inceler.
- Araştırmada kullanılan kaynağın tarihini ve kurumunu not edin.
- Öğrencinin bir sonraki araştırma adımını belirleyin.
Sık sorulan sorular
Güçlü yön ve beceri eşleştirme konusunda ilk hangi ayrım yapılmalı?
Ders başarısının yanında problem çözme, dinleme, örgütleme ve üretim gibi somut deneyimleri sorgulayın. 'Doğuştan yetenek' etiketlerinden kaçının.
Deneyimde kullanılan davranışı tarif etmek nasıl uygulanır?
Öğrenci iyi matematik yaparım yerine yaptığı bir projede nasıl problem çözdüğünü, görev paylaştığını veya yeni araç öğrendiğini örneklesin. Aynı etkinlik farklı beceriler içerir; yalnızca nottan meslek uygunluğu çıkarılmaz. Öğretmen ya da kulüp geri bildirimi gözlenebilir davranış olarak kullanılabilir, kişilik hükmü olarak sunulmaz. Öğrenci üç deneyimden beceri çıkarıp meslek görevleriyle ilişki kurar; bilmediği kullanım alanını araştırma sorusuna dönüştürür.
İlgili kütüphane materyalleri
Katalog başlık ve etiketlerinden seçilen aday kaynaklardır. İçerikleri tek tek incelenmeden konuya tam uygunlukları kesinleştirilmiş sayılmaz.
İlgi, beceri ve mesleki değerleri ayrı konuşma hazırlığı.

Mesleki Değer ve Yeteneklerimiz · Öğrenci Kitapçığı
Doğubayazıt Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Birincil başvuru kaynakları
Kaynakların kimliği ve sınırlı konu kapsamı kontrol edilmiştir. Bu bağlantılar rehberin uzman onayı değildir; kurgusal uygulamalar öğrenci ve kurum koşullarına göre değerlendirilir.
O*NET OnLine: Meslek görevleri ve çalışma koşulları
O*NET / U.S. Department of Labor
Meslek görev ve becerilerini araştırma başlangıcı (İngilizce, ABD bağlamı). Türkiye için eğitim yetkisi, ücret veya iş garantisi vermez; kullanılan envanterin kendi kılavuzu ayrıca gerekir.
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri mevzuatı
MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Okul rehberlik hizmetlerinin kurumsal görev ve usullerine başvuru. Kurgusal etkinliklerin etkililiğini veya klinik önerileri doğrulamaz.
İçerik ve kullanım notu
Bu sayfa PDR Kampüs eğitim ve uygulama rehberidir. Kurumun güncel mevzuatı, öğrenci güvenliği, gizlilik ve gerekli uzman yönlendirmesi esastır.
PDR