Empati Geliştirme: İlkokul ve Ortaokul Etkinlikleri

Yaşa uygun kazanım belirle

Etkinliğin hedefini ‘başkasının yaşadığını tahmin edebilmek’ gibi gözlenebilir bir beceriyle sınırla.

Konuya özgü dikkat edilmesi gerekenler

Empati, incitici davranışı haklı görmek değildir. Kurgusal sınıf olayında bakış açısını anlamayla zorbalığı önleme sorumluluğunu ayrı değerlendirin.

Kurgusal durum kullan

Gerçek sınıf çatışmalarını kişileri açık ederek örneklemek yerine isimsiz kurgu kartları hazırla.

Birden fazla bakışı tartış

Aynı durumda insanların farklı duygu ve ihtiyaçlar yaşayabileceğini konuş; tek doğru duygu cevabı dayatma.

Saygılı ifade dene

Öğrenciler ‘Ben olsam...’ yerine ‘Bu kişi neye ihtiyaç duyuyor olabilir?’ gibi açık sorular denesin.

Kapanış ve takip yap

Sınıfta farklı fikri dinlemek için uygulanabilir tek davranış seç; sonraki etkinlikte gözlemle.

Öğrenci deneyimini somut değerlendirme

Empati çalışmasında bir karakterin neden öyle davranmış olabileceğini anlamak, yaptığı zarar verici davranışı haklı görmek değildir. Kurgusal grup çalışmasında dışlanan öğrencinin, gruba katılanların ve durumu gören yetişkinin hangi bilgileri bildiğini ayrı inceleyin. Öğrencilere kendi aile veya arkadaşlık çatışmalarını açıklatmadan yaş düzeyine uygun kısa öyküler verin. Hedef başkasının duygusunu kesin bilmek değil soru sorabilmek ve saygılı davranabilmektir.

Uygulanabilir okul etkinliği veya görüşme

İki kısa anlatım hazırlayın: aynı olay bir öğrencinin ve başka bir karakterin bakış açısından aktarılsın. Gruplar her metinde olgu, tahmin ve ihtiyaç cümlelerini farklı işaretlesin. Sonra her karakterin güvenle isteyebileceği bir destek belirlesin. Görüş ayrılığı varsa 'Böyle hissetmiş olabilir' gibi olasılık dili kullanın. Dışlama veya tehdit içeren durumda hedef öğrenciden anlayış göstermesini isteyerek güvenlik sorumluluğunu ona yüklemeyin.

Takip ve destek kararını güncelleme

Etkinliğin sonunda öğrencilere bir kurgusal anlaşmazlık için 'Önce neyi sorarım?', 'Kimin sınırını korurum?' ve 'Hangi yetişkinden yardım isterim?' sorularını yanıtlatın. Öğretmen sonraki grup görevinde söz kesmeme ve davet etme davranışını gözlesin. Gerçek bir zorbalık bildirimi alınırsa sınıf içi empati etkinliği yerine koruyucu okul süreci ayrıca işletilmelidir.

Okuldan örnek uygulama

Altıncı sınıfta grup çalışmasında dışlanan kurgusal bir öğrenci anlatılır. Gruplar olayda yer alan kişilerin olası bakış açılarını ve güvenli yardım seçeneklerini yazar. Empati, incitici davranışı haklı görmek değildir.