Özgüven ve Öz Yeterlik: Öğrenciye Destek

Özgüveni tek puana indirgeme

Öğrencinin kendisiyle ilgili anlatımı bağlama göre değişebilir. Güçlü yönleri, okul yaşantısını ve zorlandığı durumları birlikte değerlendir.

Konuya özgü dikkat edilmesi gerekenler

Özgüven çalışmasında her öğrenciye sınıfta konuşma zorunluluğu yüklemeyin. Öğrencinin kendi seçtiği küçük grup veya yazılı katılım adımını izleyin.

Somut güçlü yönleri keşfet

‘İyisin’ gibi genel övgüler yerine öğrencinin bir görevi nasıl tamamladığını ve hangi stratejiyi kullandığını konuştur.

Ulaşılabilir hedef belirle

Öğrencinin seçtiği, küçük ve gözlenebilir bir hedef üzerinde anlaş; hedefin öğrencinin kapasitesine ve koşullarına uygunluğunu kontrol et.

Destekleyici geri bildirim kullan

Çabayı, stratejiyi ve ilerlemeyi görünür kıl; öğrenciye yaşıtlarıyla kıyaslama yapma.

Takip et

Öğrencinin yeni deneyimini ve zorlandığı noktaları konuş; belirgin duygusal zorlanmalarda uygun uzman desteğini değerlendir.

Öğrenci deneyimini somut değerlendirme

Öğrencinin 'Ben yapamam' cümlesini tüm kişiliğine ilişkin bir özellik olarak yorumlamayın. Hangi görevde zorlandığını, ne zaman daha rahat katıldığını ve geçmişte hangi küçük adımı başardığını sorun. Özgüven hedefini 'sınıf önünde rahat konuşmak' gibi yetişkinin belirlediği bir sonuca bağlamak yerine öğrencinin seçebileceği katılım biçimlerini görüşün. Alaycı sınıf ortamı varsa önce o ortamı değiştirmek gerekir.

Uygulanabilir okul etkinliği veya görüşme

Öğrenciyle çok küçük, denenebilir bir görev belirleyin: örneğin önce fikrini kâğıda yazmak, sonra güvendiği bir eşe anlatmak ve isterse küçük grupta paylaşmak. Başarı ölçütünü başkalarının beğenisi değil seçtiği göreve başlayabilmesi olarak tanımlayın. Öğretmen geri bildirimde 'çok zekisin' gibi genel etiketler yerine öğrencinin hazırladığı örnek, kullandığı strateji ve geliştirebileceği bir adımı ifade etsin.

Takip ve destek kararını güncelleme

Takipte öğrencinin seçtiği katılımın ona nasıl hissettirdiğini ve hangi ortamın kolaylaştırıcı olduğunu sorun. Aynı hedefe her öğrenci için aynı hızda ulaşılmasını beklemeyin. Görev çok zor geldiyse küçük adımı yeniden düzenleyin; baskı artırmayın. Yoğun kaygı öğrencinin günlük katılımını belirgin biçimde etkiliyorsa okul desteğiyle sınırlı kalmayıp uygun uzman değerlendirmesine yönlendirin.

Okuldan örnek uygulama

Sınıfta söz almaktan kaçınan öğrenciyle ilk hafta için gönüllü olarak bir küçük grup tartışmasında fikir paylaşma hedefi seçilir; ardından nasıl hissettiği konuşulur. Özgüven çalışmasında her öğrenciye sınıfta konuşma zorunluluğu yüklemeyin.

Uygulama kontrol listesi

Güçlü yönler somut mu?
Hedef öğrenci tarafından seçildi mi?
Karşılaştırıcı dil kullanılmadı mı?
Özgüven çalışmasında her öğrenciye sınıfta konuşma zorunluluğu yüklemeyin.

Sık sorulan sorular

Sürekli övgü özgüveni artırır mı?

Genel övgü yerine somut ilerleme ve strateji geri bildirimi daha işlevsel olabilir.

Bu rehberde özellikle hangi hata önlenmeli?

Takipte öğrencinin seçtiği katılımın ona nasıl hissettirdiğini ve hangi ortamın kolaylaştırıcı olduğunu sorun. Aynı hedefe her öğrenci için aynı hızda ulaşılmasını beklemeyin