Kurgusal sınıf probleminden başlamak
Gerçek öğrencileri hedef göstermeyen kurgusal bir sınıf sorunu seç.
Konuya özgü dikkat edilmesi gerekenler
Problem çözme kartlarında eşit güçte anlaşmazlık ile zorbalığı ayırın; tehdit varsa kartla uzlaşmayı zorlamayın.
Olayı varsayımdan ve etiketten ayırmak
Olayı, varsayımı ve çözülmek istenen problemi ayrı yazdır.
Tek cevap yerine çözüm seçenekleri üretmek
Grupların birden fazla çözüm seçeneği üretmesini sağla.
Seçenekleri güvenlik ve adaletle değerlendirmek
Her seçeneği güvenlik, uygulanabilirlik ve başkalarına etkisiyle karşılaştır.
Çözüm becerisini günlük sınıfa taşımak
Bir sonraki etkinlik için davranış hedefi ve geri bildirim planla.
Uygulama öncesi değerlendirme
Problem çözme etkinliği için öğrencilerin özel çatışmasını değil yaşa uygun kurgusal bir sınıf durumunu seçin. 'İki öğrenci grup ödevinde aynı görevi istiyor' örneğinde önce kimin haklı olduğuna karar verdirmeyin; öğrencilerden ne olduğunu yorumdan ayırmalarını isteyin. Duyguların farklı olabileceğini belirtin. Tehdit veya güç farkı içeren olayları eşit taraflı anlaşmazlık gibi ele almadan güvenlik değerlendirmesini öne alın.
Okulda somut uygulama
Öğrenci grupları en az üç çözüm üretsin: görevleri sırayla yapmak, görevi parçalara bölmek veya farklı katılım biçimleri seçmek gibi. Her seçenek için 'Kim katılabilir?', 'Kimin sınırı korunur?', 'Uygulanabilir mi?' sorularını tartışın. Öğretmen tek doğru cevabı hemen açıklamasın; öğrencilere gerekçelerini söyleme fırsatı versin. Sınıfta konuşmak istemeyenler yazılı kartla katılabilsin.
İzleme ve sonuçların yorumlanması
Kapanışta her öğrenci kurgusal durum için güvenli bir ilk adım seçsin ve nedenini bir cümleyle açıklasın. Gelecek hafta sınıf içinde grup görevi paylaşımını gözleyin; etkinlikte doğru cevabı verebilmek becerinin günlük davranışa geçtiği anlamına gelmez. Öğrencilerin gerçek anlaşmazlıklarını sınıfın önünde tartışma malzemesi yapmayın. Zorbalık belirtileri varsa ayrı koruyucu okul süreci işletin.
Okuldan örnek uygulama
Yedinci sınıfa iki arkadaşın grup ödevinde görevleri paylaşamadığı kurgusal bir olay sunuluyor. Öğrenciler sorunu kişilere yüklemeden tanımlıyor, üç çözüm öneriyor ve her birinin adil olup olmadığını tartışıyor. Çıkış kartına uygulanabilir bir adım yazıyorlar. Problem çözme kartlarında eşit güçte anlaşmazlık ile zorbalığı ayırın; tehdit varsa kartla uzlaşmayı zorlamayın.
Uygulama kontrol listesi
- ☐ Kurgusal sınıf probleminden başlamak
- ☐ Tek cevap yerine çözüm seçenekleri üretmek
- ☐ Seçenekleri güvenlik ve adaletle değerlendirmek
- Problem çözme kartlarında eşit güçte anlaşmazlık ile zorbalığı ayırın; tehdit varsa kartla uzlaşmayı zorlamayın.
- Öğrenci grupları en az üç çözüm üretsin: görevleri sırayla yapmak, görevi parçalara bölmek veya farklı katılım biçimleri seçmek gibi.
Sık sorulan sorular
Gerçek sınıf kavgasını örnek alabilir miyiz?
Öğrencileri işaret etmek yerine aynı beceriyi geliştirecek kurgusal bir senaryo kullanın.
Bu rehberde özellikle hangi hata önlenmeli?
Öğrencilerin önerdiği çözümlerin güvenli, adil ve uygulanabilir olup olmadığını izleyin. Zorbalık belirtisi görülürse uzlaşma kartını değil koruyucu yaklaşımı kullanın.
İlgili kütüphane materyalleri
Katalog başlık ve etiketlerinden seçilen aday kaynaklardır. İçerikleri tek tek incelenmeden konuya tam uygunlukları kesinleştirilmiş sayılmaz.

Aile İçi İletişim ve Çatışma Çözme Becerileri · Broşür
Fatih Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Çatışma Çözme
Onikisubat RAM

Çatışma Çözme Becerileri
MEB okul kaynağı (sultanciftligianadolulisesi.meb.k12.tr)

Çatışma Çözme Becerileri · Öğretmen Bilgilendirme Kitapçığı
Nevşehir Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Çatışma Çözme Becerisi 1
Seyhan RAM

Çatışma Çözme Becerisi 2
Seyhan RAM

Çatışma Çözme Köşesi · Lise Öğrenci Çalışması
Defne Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Çatışma Çözme ve Arabuluculuk Becerileri
Seyhan RAM

İçerik ve kullanım notu
Bu sayfa PDR Kampüs eğitim ve uygulama rehberidir. Kurumun güncel mevzuatı, öğrenci güvenliği, gizlilik ve gerekli uzman yönlendirmesi esastır.
PDR