Felaketleştirme cümlelerini somutlaştırma
'Bir yanlış yaparsam hiçbir yere giremem' gibi ifadeleri doğrudan olumlu düşünceyle bastırmak yerine bu düşüncenin dayandığı kanıtı ve öğrencide yarattığı etkiyi sorun.
Gerçekçi alternatif üretme
Kurgusal bir deneme sonucuyla tahmin, kesin bilgi ve kontrol edilebilir hazırlık adımlarını ayırın. Öğrencinin kendi söyleyebileceği dengeli cümleyi seçmesine fırsat verin.
Öğrenciyle ilk görüşmenin soruları
Öğrenciden sınav öncesi kaygı düşünceleri deneyimini somut bir gün veya görev üzerinden anlatmasını isteyin. Hangi kısmı değiştirebileceğini, hangi desteği beklediğini ve daha önce neyin işe yaradığını birbirinden ayırın.
Okul ve aileyle sınırları korumak
Öğretmenle yalnızca öğrencinin öğrenme ve güvenlik ihtiyaçları için gerekli uygulamaları paylaşın. Aileye kişisel görüşme ayrıntılarını aktarmadan destekleyici günlük davranışlar önerin; güncel sınav kurallarında resmî kaynak dışı kesinlik iddiasından kaçının.
Somut izleme
Gerçekçi alternatif üretme adımını öğrencinin seçtiği kısa bir süre için deneyin. Bir sonraki görüşmede sınav öncesi kaygı düşünceleri açısından neyin değiştiğini, hangi koşulun engel olduğunu ve yeni desteğin gerekip gerekmediğini değerlendirin.
Deneme veya görüşme üzerinden uygulama
Öğrenci ilk soruyu yapamayınca tüm sınavın kötü geçeceğine inanır; görüşmede ilk soruyu işaretleyip daha sonra geri dönme stratejisi konuşulur. “Sınav öncesi kaygı düşünceleri” çalışmasında öğrenciden tek bir deneme veya görev örneği seçmesini isteyin. 'Bir yanlış yaparsam hiçbir yere giremem' gibi ifadeleri doğrudan olumlu düşünceyle bastırmak yerine bu düşüncenin dayandığı kanıtı ve öğrencide yarattığı etkiyi sorun. Kurgusal bir deneme sonucuyla tahmin, kesin bilgi ve kontrol edilebilir hazırlık adımlarını ayırın. Öğrencinin kendi söyleyebileceği dengeli cümleyi seçmesine fırsat verin. Değiştirilebilir öğrenme davranışı ile sınavın kurallarını ve dış koşullarını birbirinden ayırın. Öğrenciden sınav öncesi kaygı düşünceleri deneyimini somut bir gün veya görev üzerinden anlatmasını isteyin. Hangi kısmı değiştirebileceğini, hangi desteği beklediğini ve daha önce neyin işe yaradığını birbirinden ayırın. Öğrenciyle birlikte bir haftalık küçük deneme belirleyin: hedef davranış, uygulanacağı koşul ve yardım isteyebileceği yetişkin açık olsun. Sınav sonucu veya net değişimini ilk uygulamanın tek başarı kanıtı olarak kullanmayın.
Stratejinin etkisini ve sınırını değerlendirmek
Sınav öncesi kaygı düşünceleri başlığındaki desteğin sonucunu değerlendirirken öğrencinin bir sonraki denemede ne yaptığını kendisine anlattırın. Gerçekçi alternatif üretme adımını öğrencinin seçtiği kısa bir süre için deneyin. Bir sonraki görüşmede sınav öncesi kaygı düşünceleri açısından neyin değiştiğini, hangi koşulun engel olduğunu ve yeni desteğin gerekip gerekmediğini değerlendirin. Süre yönetimi, yönerge, konu eksikliği ve duygusal zorlanma birbirinin yerine geçmez; işe yaramayan stratejiyi daha uzun çalışmaya zorlama biçiminde sürdürmeyin. Tercih veya sınav koşullarına ilişkin bilgi gerekiyorsa ilgili yılın resmî kılavuzunu doğrulayın. Kaygı günlük işlevi belirgin etkiliyorsa uygun sağlık desteğini ele alın; öğrencinin özel görüşme ayrıntılarını gerekli olmadan aile veya öğretmenle paylaşmayın.
Okuldan örnek uygulama
Öğrenci ilk soruyu yapamayınca tüm sınavın kötü geçeceğine inanır; görüşmede ilk soruyu işaretleyip daha sonra geri dönme stratejisi konuşulur.
Uygulama kontrol listesi
- 'Bir yanlış yaparsam hiçbir yere giremem' gibi ifadeleri doğrudan olumlu düşünceyle bastırmak yerine bu düşüncenin dayandığı kanıtı ve öğrencide yarattığı etkiyi sorun.
- Kurgusal bir deneme sonucuyla tahmin, kesin bilgi ve kontrol edilebilir hazırlık adımlarını ayırın.
- Öğrenciyle sınav öncesi kaygı düşünceleri için izlenecek tek davranışı belirleyin.
- Görüşme tarihi ve destek sorumlusunu kaydedin.
Sık sorulan sorular
Sınav öncesi kaygı düşünceleri konusunda hangi bilgiyi önce öğrenmeliyiz?
'Bir yanlış yaparsam hiçbir yere giremem' gibi ifadeleri doğrudan olumlu düşünceyle bastırmak yerine bu düşüncenin dayandığı kanıtı ve öğrencide yarattığı etkiyi sorun.
Sınav öncesi kaygı düşünceleri için hangi ilk uygulama denenebilir?
Kurgusal bir deneme sonucuyla tahmin, kesin bilgi ve kontrol edilebilir hazırlık adımlarını ayırın. Öğrencinin kendi söyleyebileceği dengeli cümleyi seçmesine fırsat verin.
İlgili kütüphane materyalleri
Katalog başlık ve etiketlerinden seçilen aday kaynaklardır. İçerikleri tek tek incelenmeden konuya tam uygunlukları kesinleştirilmiş sayılmaz.
Sınav kaygısında okul temelli destek hazırlığı; programın uygulayıcı ve katılım koşulları incelenmeden otomatik uygulanmaz.

Sınav Kaygısı ile Baş Etme · Psikoeğitim Grubu Programı
Isparta Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Sınav Kaygısı · Öğrenci Bilgilendirme Kitapçığı
Nevşehir Rehberlik ve Araştırma Merkezi
İçerik ve kullanım notu
Bu sayfa PDR Kampüs eğitim ve uygulama rehberidir. Kurumun güncel mevzuatı, öğrenci güvenliği, gizlilik ve gerekli uzman yönlendirmesi esastır.
PDR