Sosyometri

Sosyometri nedir?

Sosyometri, bir grup içindeki kişiler arası tercihleri ve ilişkileri sistematik biçimde inceleyen bir yaklaşımdır. Sonuçlar çoğu zaman sosyogram gibi görsel gösterimlerle özetlenir. Okul bağlamında sınıf içindeki yakınlıklar, karşılıklı tercihler, gruplaşmalar ve sosyal konumlar hakkında ek bilgi sağlayabilir.

Sosyometri tek başına tanı koyan bir ölçme aracı değildir. Elde edilen bilgiler; gözlem, görüşme ve diğer öğrenci tanıma verileriyle birlikte, öğrencinin yararını ve mahremiyetini gözeterek değerlendirilmelidir.

Okulda ne zaman işine yarar?

• Sınıf içi ilişki örüntülerini ve gruplaşmaları daha iyi anlamak istediğinde.
• Akran ilişkileriyle ilgili gözlemlerini başka bir veri kaynağıyla desteklemek istediğinde.
• Grup çalışması, sınıf rehberliği veya sosyal kabul odaklı çalışmalar planlarken.
• Bir öğrencinin sınıf içindeki sosyal konumuna ilişkin daha yapılandırılmış bilgiye ihtiyaç duyduğunda.

Uygulamada nelere dikkat edilmeli?

MEB'in sosyometri uygulama örneğinde, öğrencilerin birbirlerini yeterince tanımaları gerektiği ve bu nedenle uygulamanın eğitim-öğretim yılının hemen başında yapılmasının önerilmediği belirtilir. Aynı kaynak, uygulamadan önce hangi amaçla bilgi toplanacağının netleştirilmesini ve soruların bu amaca göre hazırlanmasını önerir.

Tercih bilgilerinin öğrenciler arasında paylaşılmaması, sonuçların “sevilen-sevilmeyen” gibi damgalayıcı etiketlere dönüştürülmemesi ve verilerin yalnızca mesleki amaçla ele alınması önemlidir.

Sosyometri nasıl uygulanır?

Uygulama öncesinde amaç netleştirilmeli, sorular sınıf düzeyine uygun seçilmeli ve öğrencilerin birbirini etiketlemesine yol açacak bir dil kullanılmamalıdır. Sonuçlar tek başına kesin sosyal tanı gibi yorumlanmamalıdır.

Sosyometri sonuçları nasıl yorumlanır?

Seçim yoğunluğu, karşılıklı seçimler, sınıf içindeki kümelenmeler ve az seçilen öğrenciler bir arada değerlendirilir. Sonuç; öğretmen gözlemi, öğrenci görüşmesi ve sınıf bağlamıyla birlikte ele alınmalıdır.

Sosyometri ne zaman tekrar edilir?

Sınıf yapısında belirgin değişiklik, yeni dönem başlangıcı veya uygulanan sosyal uyum çalışmalarının etkisini izleme ihtiyacı varsa yeniden uygulama düşünülebilir. Tek bir uygulamayı kalıcı etiket haline getirmek doğru değildir.

İlgili kaynak