Öğrenciyle İlk Görüşme Nasıl Yapılır?

İlk görüşmenin amacı nedir?

İlk görüşmede hedef öğrencinin bütün yaşam öyküsünü çıkarmak değildir. Önce güvenli bir iletişim kurmak, öğrencinin geliş nedenini kendi diliyle anlamak ve görüşmenin sonunda bir sonraki adımı netleştirmek yeterlidir.

Görüşme öncesi kısa hazırlık

• Görüşme için mahremiyeti mümkün olduğunca koruyan bir ortam seç.
• Öğrencinin neden yönlendirildiğine ilişkin varsa temel bilgiyi öğren; ancak görüşmeye hazır bir yargıyla girme.
• Gizlilik sınırlarını nasıl açıklayacağını önceden netleştir.
• Formu hazır bulundur ama görüşmeyi form doldurma sürecine dönüştürme.

İlk 5 dakikada ne yapılabilir?

1. Kendini ve görüşmenin neden yapıldığını kısa biçimde açıkla.
2. Öğrencinin bu görüşmeye ilişkin ne bildiğini sor.
3. Gizlilik ve istisnalarını yaşına uygun şekilde anlat.
4. “Buraya gelmene neden olan şeyi sen nasıl anlatırsın?” gibi açık uçlu bir başlangıç sorusu kullan.
5. Öğrencinin hızına göre ilerle; sessizliği hemen doldurmaya çalışma.

İşe yarayabilecek açık uçlu sorular

• “Son zamanlarda seni en çok zorlayan şey ne?”
• “Bu durum ne zamandır oluyor?”
• “En çok hangi zamanlarda zorlaşıyor?”
• “Daha iyi olduğu zamanlar oluyor mu?”
• “Sence burada sana ne yardımcı olabilir?”

Bu sorular bir kontrol listesi değildir; öğrencinin anlattığı konuya göre doğal biçimde seçilmelidir.

Öğrenci konuşmak istemiyorsa

Konuşmaya zorlamak, sessizliği tehdit gibi yorumlamak veya art arda soru sormak güveni azaltabilir. Görüşmenin amacını yeniden açıklamak, öğrencinin o anda ne kadar konuşmak istediğine saygı göstermek ve gerekirse daha kısa bir ilk temasla süreci sürdürmek mümkündür.

Ne zaman risk değerlendirmesine geçilir?

Öğrenci kendine zarar verme, intihar düşüncesi, ciddi şiddet riski, istismar veya güvenliğini tehdit eden başka bir durumdan söz ederse normal görüşme akışından risk ve güvenlik değerlendirmesine geçmek gerekir. Bu durumda gizliliğin sınırları ve kurumun resmî iş akışı devreye girer.

Görüşme nasıl kapatılır?

Görüşmenin sonunda öğrencinin anlattıklarından anladığın temel noktayı kısa biçimde özetle, yanlış anladığın yer olup olmadığını sor ve sonraki adımı netleştir. Gerekirse yeni görüşme zamanı, aile/öğretmen iş birliği veya yönlendirme hakkında bilgi ver.

İyi bir ilk görüşme, çok soru sorulan görüşme değil; öğrencinin kendisini anlaşılmış ve sürecin ne olacağını biliyor hissettiği görüşmedir.

Kaynaklar