PDROrtaokulda amaç
Sözel, ilişkisel ve çevrim içi ortamlarda görülebilen zarar verici davranışları tanıma, seyirci rolünü fark etme ve güvenli yardım isteme becerilerini destekleyin.
Etkinlik 1: örnek olay inceleme
Kurgusal bir dışlama veya alay olayını küçük gruplara verin. Öğrenciler olayın taraflarını, güç dengesini, tekrarını ve güvenli müdahale seçeneklerini tartışsın.
Etkinlik 2: seyirci ne yapabilir?
Öğrencilere tehlikeye atılmadan destek olma, güvenilir bir yetişkine bildirme ve zarar verici içeriği yaymama seçeneklerini değerlendirtin.
Etkinlik 3: sınıf destek sözleşmesi
Öğrencilerle aşağılamayan dil, dışlamama ve yardım isteme konusunda uygulanabilir sınıf ilkeleri geliştirin. Kuralları öğrencilere zorla kişisel olay anlattırmadan belirleyin.
Değerlendirme
Etkinlik sonunda öğrencilerin zorbalığı bildirebileceği kanalları bildiğini kontrol edin. MEB ortaokul farkındalık programındaki oturum ve yönergelerle uyumu gözden geçirin.
Uygulama örneği: Seyircinin güvenli seçenekleri
Hedef: Ortaokul öğrencilerinin zorbalık davranışlarını desteklemeyen, güvenli yardım yollarını seçebilmesi.
Önerilen süre: 25–30 dakika.
Materyaller: Kurgusal olay kartları, tahta ve küçük grup çalışma kâğıtları.
- Bir grupta öğrencinin sürekli dışlandığı kurgusal olayı paylaşın. Gerçek öğrenci adları kullanmayın.
- Gruplardan olayda yer alan kişilerin güvenlik ve destek ihtiyaçlarını belirlemelerini isteyin.
- “Gülüp geçmek”, “videoyu paylaşmak”, “güvenilir yetişkine bildirmek” gibi seçeneklerin olası sonuçlarını tartıştırın.
- Öğrencilerin tehlikeye girmeden yapabileceği somut destek davranışlarını listeleyin.
- Okulun bildirim ve destek kanallarını hatırlatın.
Öğretmenin dikkat etmesi gerekenler
Etkinliği öğrenciler arasında gerçek bir olayı ifşa etmek için kullanmayın. Sınıf tartışmasını bir öğrencinin suçlanmasına dönüştürmeyin. Zorbalık bildirimi gelirse grup etkinliğinden ayrı bir koruyucu değerlendirme başlatın.
Çıkış soruları
- Bir paylaşımı yeniden yaymak nasıl zarar verebilir?
- Destek olmak neden mutlaka doğrudan yüzleşmek değildir?
- Bir yetişkine durumu nasıl anlatırsın?
MEB kaynakları ve uygulama notu
MEB Akran Zorbalığı — kuramsal kitap, farkındalık ve psikoeğitim programları
Bu yazı PDR Kampüs tarafından hazırlanan editoryal bir uygulama taslağıdır; MEB'in resmî oturum planı, formu veya zorunlu müdahale protokolü değildir. Uygulamadan önce ilgili MEB materyalinin özgün yönergelerini inceleyin.
Güvenlik, bildirim, kayıt ve kişisel veriler hakkında güncel resmî düzenlemeler ve kurum usulleri esas alınmalıdır.
